?
Effekte van oorbeweiding op biodiversiteit

Oorbeweiding is n situasie waar daar te veel herbivore in n spesifieke omgewing wei, wat lei tot negatiewe effekte op die omgewing.Daar is verskillende oorsake van oorbeweiding, sommiges is onvermybaar bv.n droogte,maar ander effekte is as gevolg van nalatige gedrag deur mense, soos bv wanneer daar nie toesig gehou word oor diere troepe nie. Wanneer diere toegelaat word om vry oor lande te beweeg, eet hulle enigeiets voor hulle,wat tot gevolg het dat nuutgeplante plante nie kans kry om te groei nie, en plantegroei neem af.Dit is ook belangrik om grond voortdurend van kunsmis te voorsien, om nutrient in grond te plaas. Plante faal om te groei in grond wat arm aan nutrient is, wat plantegroei verminder en lei na oorbeweiding. (O’Donell, 2018)

Oorbeweiding hou n groot nadeel op die omgewing in:

• Grond erosie
Wanneer oorbeweiding in n spesifieke area plaasvind, word die plantegroei voortdurend vertrap en gaan dan dood. Die baie diere wat op die grond loop veroorsaak dat die grond verhard en meer kompak word. Hierdie verharde toestand is oneffektief vir plante om in te groei en maak die grond baie vatbaar vir wind en water om die boonste laag weg te verwyder.

• Agteruitgang van grond
Agteruitgang van grond vind plaas wanneer daar geen voorkoming teen erosie gemaak word nie. Erosie is n proses wat die boonste laag grond verwyder, hierdie laag bevat die meeste nutrient, en sonder die laag is dit baie moeilik vir plante om te kan groei. Die agteruitgang van grond lei gewoonlik na verwoestyning.

• Verlies van waardevolle spesies
Oorbeweiding beskadig die wortel stelsels van plante, en dus is hergroei en herstel baie moeilik en stadig, en dit kan lei na die uitsterwing van n plantspesie. Oorbeweiding kan ook lei na die uitsterwing van n dierespesie wat se habitat in die betrokke area voorkom. (team, 2017)

• Verlies van voeding
Die wereld se populasie is besig om te groei, en daar is beweer dat die aarde binnekort nie genoeg hulpbronne sal kan he om almal te akkomodeer nie. Oorbeweiding het n negatiewe impak op die produksie van voedsel omdat plante baie stadiger groei onder die omstandighede en daar n tekort aan nutriente in die grond is agv erosie. Die voedsel bevat dus nie die verlangde nutriente nie. Daar word ook baie minder voedsel vervaardig, en dit kan op n lang duur n hongersnood tot gevolg he omdat populasie toeneem en produksie van voedsel afneem.
Die geheim tot effektiewe weiding is balans. Balans tussen die lewenssiklus van die plant en die behoeftes van diere. Die oomblik wanneer hierdie faktore uit balans uit is vind oorbeweiding plaas.

Voorkoming van oorbeweiding sluit in:

• Bestuur van diere
Oorbeweiding is nie net as gevolg van groot hoeveelhede diere nie, maar meer agv van die wanbestuur van diere. Metodes om beheer te neem oor die weiding van diere is effektief om oorbeweiding te verminder. n Voorbeeld van sulke metodes is die rotering van diere van een afgebakende stuk grond na n ander, om lang ure op n spesifieke stuk te vermy.

• Verstaan van die groei siklus van plante
Verskillende plante neem verskillende periodes om te groei. Om weivelde te roteer volgens die groei siklus, sal baie oorbeweiding vermy word.

• Grafieke is nie altyd effektief
Baie boere maak op gerekordeerde data van hulle lande in die vorm van grafieke en werkkaarte staat. Dit is egter nie altyd effektief nie. Boere moet fisies by die lande uitkom om te sien of alles nog op datum is.

• Hou ekstra voedsel byderhand
• Daar mag dalk n behoefte wees aan nog voedsel en dit is dus effektief om ekstra voedsel op te gaar vir tye wanneer daar n droogte is of as plante herstel van skade wat aan wortels aangerig is (Lombardo, 2016)

Osoon uitwissing

Osoon uitwissing word gedefinieer as n vermindering in die konsentrasie van osoon in die osoonlaag rondom die aarde. Die osoonlaag word verwys as n belt rondom die aarde wat tussen 15km tot 50km strek. Hierdie laag bestaande uit osoon gas, keer ultra violet strale af wat deur die son uitgestraal word. UV strale is skadelike strale wat kanker veroorsaak en aardverwarming veroorsaak.
Die uitwissing van die osoon laag is een van die grootste probleme in verband met ons planeet aarde, aangesien dit die hoofrede is van aardverwarming.Die problem het die wereld se aandag vir die eerste keer in 1970 gegryp. Daar is baie navorsing gedoen oor die probleem en daar is gevind dat die grootste oorsaak mensgemaakte chemikalie is wat chloor of broom bevat.Hierdie stowwe staan bekend as ODS Ozone Depleting Substances

? Natuurlike oorsake van osoon uitwissing
Daar is gevind dat uitwissing van die osoon laag geaffekteer word deur natuurlike verskynsels, bv son-kolle en stratosferiese winde. Dit het egter slegs die uitwissing van 1-2% van die osoonlaag tot gevolg,en die skade is tydelik.

? Mangemaakte oorsake van osoon uitwissing
Die hoof oorsaak is as gevolg van ODS stowwe wat chlorine en broom vrystel. Voorbeelde van hierdie stowwe sluit in : CFCs, haliede,CH3CCl3, CCl4, HCFCs en metaal bromiede.
Hierdie stowwe word nooit met die reen terug na aarde geneem nie, maar bly in die atmosfeer en word later oorgedra na die statosfeer. Hier breek die UV-strale die stowwe op sodat dit chloor en broom vrystel. Een chloor atom verwoes ongeveer n duisend osoon molekules, en die stowwe is verantwoordelik vir 90% van die verwoesting van die osoonlaag.

Effekte van uitwissing van osoonlaag :

? Skade aan menslike gesondheid
Met die verwoesting van die osoonlaag word die aarde bsie meer blootgestel aan UV-strale, aangesien die osoonlaag dit nie terugkaats nie. Blootstelling aan uv-strale veroorsaak vel-kanker, vinnige veroudering en n verswakte immuunsisteem.

? Verwoesting van omgewing
Plante spesies is ook vatbaar onder die invloed van uv strale. Blootstelling teenoor uv strale veroorsaak stadige fotosintese en minimale groei. Oats, rys ,brokkoli en tanaties is voorbeelde van hierdie plante.

? Impak op diere
Blootstelling aan uv strale het ook n negatiewe impak op diere wat oog- en velkanker tot gevolg het.

? Impak op materiale
Blootstelling van uv strale op sekere materiale soos plastiek, hout en rubber het verwoesting van die material tot gevolg.

Voorkoming van die uitwissing van osoonlaag :

? Gebruik van gifstowwe
Daar word van gifstowwe gebruik deur boere en tuiniers om van diere-plae ontslae te raak.Die gifstowwe bevat egter ODS stowwe, en eko-vriendelike plaagdoders kan eerder gebruik word.

? Minimaliseer private Vervoer
Die gebruik van private vervoer dra enormies groot by tot osoon verwoesting, omdat elke kar kweekhuisgasse vrylaat, wat op sy beurt bydrae tot aardverwarming. Dit kan voorkom word deur van publieke vervoer gebruik te maak.

? Huiskoonmaakmiddels
Hierdie middels bevat baie skadelike chemikalie wat aan die atmosfeer blootgestel word. Gebruik eko vriendelike produkte wat nie n negatiewe impak op die osoonlaag het nie.

(ozone layer and causes, n.d.)

Bedoedeling

Besoedeling is die teenwoordigheid van middels wat n negatiewe impak op die omgewing tot gevolg het. Middele ( vloeistof,vastestof of gas) en energie word aan die omgewing blootgestel teen n tempo wat te vining is om dit af te breek,
herwin of te stoor in n onskadelike toestand. Daar is natuurlike oorsake van besoedeling bv n vulkaan of wilde vure, maar die mens is die primere oorsaak van vernietiging. Besoedeling word beskou as onnatuurlike stowwe wat blootgestel word aan n natuurlike omgewing en n skadelike effek op die omgewing het. Iets eenvoudigs soos li gen geraas is n voorbeeld van besoedeling omdat dit onnatuurlik aan n omgewing blootgestel word. (Nathanson, n.d.)

? Lug besoedeling

Koolstofdioksied is die hoof oorsaak van lug besoedeling. Lewende organismes produseer koolstofdioksied as n byproduk van fotosintese en respirasie, maar die hoeveelheid wat vrygestel word is minimaal. Die vrystelling van koolstofdioksied is hoofsaaklik agv alledaagse menslike aktiwiteite. Dit word vrygestel deur die verbranding van steenkool vir kragvoorsiening, vervaardiging van produkte en private vervoer.Die hoeveelheid koolstofdioksied wat vrygestel word is hoer as wat dit nog ooit vantevore was.

Ander gasse wat verantwoordelik gehou word is metaan en CFC. Sulfaat is n gas wat suurreen tot gevolg het en reflekteer ook sonstrale weg van die aarde af, wat lae temperature tot gevolg het. Vulkaan ontplossings stel sulfaat vry, maar deesdae is die hoofoorsaak van die vrystelling van die gas menslike aktiwiteite.

Vermindering van lug besoedeling kan deur die volgende metodes bereik word :

• Wette en regulasies
Dit is handig dat daar wette deur die regering ingestel moet word om beheer en vermindering van lug besoedeling te verminder. Sulke wette sluit n beperkende hoeveelheid steenkool wat verbrand mag word in en beperk ook alledaagse aktiwiteite deur mense wat bydrae tot lugbesoedeling. Lande wat sulke wette ingestel het se lugbesoedeling het aansienlik verminder.

• Gebruik van herwinbare bronne
Die verbranding van fossiel brandstowwe om krag op te wek is die faktor wat die meeste bydrae tot lugbesoedeling. Gebruik van hernubare hulpbronne in die plek van fossielbrandstowwe kan n groot impak he om lugbesoedeling te verminder. Hernubare hulpbronne sluit hidro-krag, windvturbines en sonpanele
in.

• Induviduele voorkoming
Individue moet aangemoedig word om eerder van publieke vervoer gebruik te maak soos busse en treine, en vir korter afstande gebruik te maak van n fiets of selfs te loop. Deur hierdie metodes word die aantal karre op die pad verminder end us word minder beskadigende stowwe die atmosfeer ingelaat.
Krag moet ook effektief en spaarsamig gebruik word, om so die aantal steenkool te verminder wat verbrand moet word om krag te voorsien.

(solutions to air polution, n.d.)

NRDC – Air pollution

livestrong.com

? Water besoedeling

Oorsake van waterbesoedeling sluit in :

• Olie vermorsings
Olie tenks kom in die see voor en vermorsing van olie gebeur elke dag. Groot hoeveelhede olie word aan die oseaan blootgestel, en het die dood van marine lewe tot gevolg omdat hulle nie kan asem haal nie. Dit gebeur omdat olie nie oplosbaar is nie en bly dan op die oppervlak van die water, wat maak dat diere versmoor. Die olie sit ook vas in die vere van voels wat verhoed dat hulle kan vlieg.

• Ondergrondse berging van vloeistowwe
Baie vloeistowwe word ondergronds geberg in metaal pype. Oor n lang tyd begin die metaal roes, en het tot gevolg dat die pype begin lek. Die grond rondom die pype word besoedel deur die vloeistof wat deur die metaal pype geberg word.

• Weggooi van vullis in oseane
In sommige lande word vullis in die oseaan weggegooi. Materiale wat vullis uitmaak vat jare om te dekompenseer, en word dan deur strome gedra na n plek in die oseaan waar alle strome bymekaarkom. Mettertyd vorm die vullis ‘plastiek eilande’ in die see. Dit het n groot negatiewe impak op diere omdat hulle van die plastiek eet.

• Septiese tenks
Elke huis bevat n septiese tenk, wat met die toilet verbind is, in die septiese tenk word soliede dele van vloeistowwe geskei, en word dan afgebreek deur biologiese prosesse. Die vloeistowwe word dreineer in en kan ontsnap na nabye grond of water.

• Lugbesoedeling
Die skadelike stowwe in die lug meng met water partikels en vorm n toksiese stof wat diere en plantlewe negatief affekteer.

?

NRDC Everything you need to know about water pollution

water contamination by Muhammad Numan Quran 25:48

Voorkoming van waterbesoedeling :

• Hou vette en olies weg van die dryn af, gooi dit liewer in n aparte bakkie
• Moenie enige medikasie in die dryn afgooi nie
• Moenie die toilet as n asblik gebruik nie omdat hierdie voorwerpe in die oseaan sal opeindig
• Gebruik minimale skoonmaakmiddels wanneer daar wasgoed gewas word
• Gebruik natuurlike drynskoonmakers soos asyn in plaas van drynskoonmakers wat baie chemikaliee bevat.
• Probeer om so min as moontlik plastiek te gebruik aangesien dit altyd in riviere en oseane opeindig
• As jy n boot besit, maak seker dat dit in n goeie kondisie is om olie vermorsing in die water te voorkom
• Moenie motor olie of batterye by die normale vullis weggooi nie, maar eerder by aangeduide plekke